به گزارش صدای دانشجو کرسی آزاد اندیشی "بحران سوریه، پیشینه و چشم انداز آن" ظهر امروز با حضور دوتن از اساتید علوم سیاسی در دانشگاه بوعلی سینا برگزار شد.

در این کرسی آزاد اندیشی که به همت انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه بوعلی سینا برگزار شده بود، دکتر حسن رحیمی؛ نویسنده و عضو هیئت علمی علوم سیاسی دانشگاه بوعلی سینا و دکتر محمدعلی قاسمی؛ عضو هیئت علمی علوم سیاسی دانشگاه بوعلی سینا و پژوهشگر پژهشکده مطالعات راهبردی به بحث و تبادل نظر درباره بحران سوریه پرداختند و در انتها نیز به سوالات کتبی دانشجویان پاسخ دادند.

دکتر حسن رحیمی در ابتدای این برنامه با بیان اینکه از در طی چند سال گذشته شاهد بیداری اسلامی و به قول غربی ها بهار عربی در منطقه بودیم و از سال 2010 چندین دیکتاتور عربی از جمله در کشورهای یمن، مصر، تونس و مصر کنار گذاشته شدند یادآور شد در منطقه خاورمیانه شاهد تقابل دو جریان جدی هستیم که در یک سو اسلام انقلابی یا محور مقاومت و در طرف مقابل جریان لیبرال دموکراسی قرار دارند.

عضو هیئت علمی دانشگاه بوعلی سینا در ادامه با بررسی نسبت اعتراضات مردمی سوریه در زمان بیداری اسلامی گفت: زمینه های اجتماعی اعتراضات مردمی به جریان حاکم در سوریه وجود داشت و باید گفت که اعتراضات مردمی نیز در اوایل به حق بود اما نقش آفرینی برخی عواملی داخلی و خارجی در این روند باعث شد تا این اعتراضات مسالمت آمیز خیلی زود به جنگ تمام عیار تبدیل شود.

وی ادامه داد: یکی از دلایلی که در این امر نقش مهمی داشت به این برمی گشت که دولت سوریه یک نیروی انتظامی آموزش دیده نداشت و آنچه برقرار کننده نظم در داخل خاک سوریه بود، ارتش کلاسیک بود که وظیفه تعریف شده برای آن هم مقابله با دشمن بود در حالی که ذاتا ماموریت نیروهای نظامی با نیروهای انتظامی متفاوت است.

دکتر رحیمی اضافه کرد: اعتراضاتی که در استان درعا شروع شد خیلی زود با سرکوب نیروهای سوریه یعنی ارتش مواجه شد و با رادیکال شدن این موضوع ، سایر جریانات و بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای وراد این عرصه شدند.  

استاد علوم سیاسی دانشگاه بوعلی سینا با بیان روابط استرتژیک جمهوری اسلامی با دولت سوریه تاکید کرد که جمهوری اسلامی در آن زمان از جمله بازیگرانی بود که خواهان حفظ وضع موجود سوریه بود چرا که همانطور که اسارئیل عمق استراتژیک آمریکا در منطقه شناخته میشود، سوریه نیز عمق استراتژیک جمهوری اسلامی در منطقه بشمار می آید لذا با فراگیری بحران، به ناچار جمهوری اسلامی ایران مجبور شد دخالت هایی در سطح کارشناسی و مستشاری در سوریه داشته باشد.

در حال حاضر سه لایه بحران را میتوانیم در سوریه شناسایی کنیم

دکتر محمدعلی قاسمی در ادامه برنامه با بیان اینکه یکی از ابعاد خطرناکی که بحران سوریه پیدا کرده است شکاف شیعه و سنی است گفت: این شکاف بسیار جدی است و در عراق بصورت خطرناکی این مسئله نمایان شده است و این تحول خطرناکی برای همزیستی مسلمانان میباشد.

وی ادامه داد: در حال حاضر سه لایه بحران را میتوانیم در سوریه شناسایی بکنیم که در ابتدا لایه ی داخلی است که در داخل آن گروه هایی مانند ارتش آزاد و طیف سکولار تا گروه های تکفیکری هستند که در این بین نزدیک به 70 گروه تندور ورادیکال وجود دارد که طبق بررسی های صورت گرفته 70 درصد آنان مذهبی هستند و اگر داعش حذف شود این به معنای حذف گروه های تندرو و رادیکال مذهبی نخواهد بود.

نویسنده کتاب مدیریت تنوع فرهنگی در بررسی لایه های بحران اضافه کرد: لایه دوم لایه ی منطقه ای است که شما حضور عربستان، قطر، ترکیه و ایران را در آنجا میبینید که حضور ایران بصورت مستشاری در کنار سازماندهی نیروهای مختلف افغانستانی و عراقی است.

عضو هیئت علمی دانشگاه بوعلی سینا در ادامه نیز در بررسی لایه سوم که مربوط به لایه ی بین المللی است از اتحادیه اروپا، ایالت متحده آمریکا، روسیه و چین نیز بعنوان بازیگران بین المللی در بحران سوریه یاد کردند و ادامه داد که در این بحران یک زورآزمایی بین المللی نیز بین قدرت ها وجود دارد که بالاخره چه کسی برنده خواهد  که علی القاعده نفوذ بیشتری در سطح بین الملل پیدا خواهد کرد.

وی اضافه کرد: بنده خیلی به آینده سوریه و حل سریع این بحران خوش بین نیستم چرا که سوریه در حال حاضر تکه پاره شده است و از سوی دیگر داعش گرچه ممکن است از روی جغرافیا حذف شود اما ایدئولوژی داعش همچنان تداوم پیدا خواهد کرد. همچنین شما سوریه ویران شده را در اختیار دارید و فکر نمیکنم که با هزار میلیارد دلار هم قابل بازسازی باشد و از سوی دیگر سیل عظیم آواره ها که نزدیک به چهار میلیون هستند نیز مواجه هستیم.

حضور ایران در سوریه برای حمایت از بشار اسد نیست

در ادامه دکتر حسن رحیمی با بیان مثالی ابراز داشت: مباحث را باید با نگاه کلی ارزیابی کرد و به آن با دید کلان نگاه کرد و با این نوع نگاه نباید بحران سوریه را به بودن یا نبودن بشار اسد تقلیل داد.

نویسنده کتاب ایدئولوژی اسلامی و سیاست امنیتی با بیان اینکه اگر امروزه آمریکا در خلیج فارس حضور دارد به اذعان استراتژیست هایشان برای حفظ منافع ملی است تاکید کرد: دایره منافع ملی بین کشورها مختلف و متنوع است و مناقع ملی جمهوری اسلامی ایران در داخل مرزهایش تعریف نیشود چرا که اگر در داخل مرزها این منافع ملی را تعریف کنیم باید تا عمق 300کیلومتری کشور شاهد ناامنی باشد و حضور ایران در سوریه نیز کاملا بر اساس منافع ملی واقع گرایانه است.

وی با بیان اینکه حضور ایران در سوریه برای حمایت از بشار اسد نیست تاکید کرد که استراتژی ایران برای حل بحران سوریه بصورت سوری-سوری است نه اینکه از ترکستان چین و سایر کشورها برای آن تصمیم گیری شود.

 عضو هیئت علمی دانشگاه بوعلی سینا ادامه داد همیشه مذاکرات تابعی از تحولات میدانی است و هیچ ملتی در میز مذاکرات به حق خود نرسیده است.

هر دولتی که در سوریه حاکم شود بطور طبیعی با اسرائیل مخالفت خواهد کرد

در ادامه دکتر محمدعلی قاسمی با بیان اینکه برخی اخبار درگیری های سوریه بخصوص درگیری های حلب  در رسانه های رسمی ما منتشر نمیشود گفت: یک راه حل که برای بحران سوریه وجود دارد این است که از طرف های مختلف دعوت بعمل آید و زیر نظر سازمان ملل متحد مذاکراتی صورت پذیرد و قدرت از بشار اسد به دولت منتخب انتقال یابد.

وی ادامه داد هر دولتی که در سوریه حاکم شود بطور طبیعی با اسرائیل مخالفت خواهد کرد و روابط خوبی با ایران خواهد داشت اما سطح این روابط قطعا همانند زمان بشار اسد دیگر نخواهد بود.

عضو هیئت علمی دانشگاه بوعلی سینا درباره حضور نیروهای خارجی در سوریه نیز گفت: شاید تعداد نیروهای ترکستانی چینی که در سوریه در حال جنگ هستند به بیش از 200 نفر هم نرسد که اکثرا در گروه داعش هستند و همین گونه تعداد نیروهای خارجی معارض در سوریه کمتر از یک درصد است.

در انتهای این برنامه دکتر رحیمی و دکتر قاسمی به سوالات متنوع دانشجویان در باره بحران سوریه، پیشینه و جشم انداز آن پاسخ دادند.

انتهای پیام/